سلوک علوی – جلسه دوازدهم

محفل سلوک علوی ۱۳۹۵/۱/۱۹ مسجد و حسینیه العلی

بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحیم
موضوع: لزوم حفاظت از دین خدا

بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحیم وَ بِه نَستَعین، إنَّهُ خَیرُ نَاصِرٍ وَ مُعینٍ وَ صَلَی اللهُ عَلَی سَیِّدِنا وَ نَبیِّنَا مُحَمَّدٍ وَ عَلَی آلِهِ الطَّیِّبینَ الطَّاهِرینَ المَعصُومینَ وَ لَعنَهُ الله عَلَی أعدائِهِم أجمعین. رَبِّ أدخِلنی مدخل صدقٍ وَ أخرِجنی مُخرجَ صِدقٍ وَاجعَل لی مِن لَدُنکَ سُلطاناً نَصیراً. إلهی انطِقْنی بالهُدی و اَلْهِمْنِی التَّقوی و وَفِّقْنی لِلَّتی هی اَزْکی.
هدیه به روح همه شهیدان، امواتمان، حق دارانمان، پدر و مادرهایی که از این جمع به رحمت رفتند، صلواتی مرحمت بفرمایید؛ «اللّهمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّل فَرَجَهُم»

شناخت اهداف انبیاء و لزوم پیروی از آن اهداف
امیر المومنین ع در خطبه اول نهج البلاغه بعد از اینکه می فرمایند خداوند انبیاء را پی در پی فرستاد اهدافی را برای رسالت انبیاء ذکر می کند . توجه به این اهداف هم برای مبلغین لازم است هم برای حکام جامعه لازم است هم برای مردم به عنوان پیروان انبیاء. ما اگر بخواهیم که خودمان را هم سو بکنیم با تعالیم انبیاء بایستی بدانیم آن تعالیم اساسی و آن هدف های مهم زندگی ساز چیست؟
مبلغین هم برای اینکه سخنانشان دارو های شفا بخشی باشد برای حل مشکلات جسمی و روحی مردم و جامعه و مسئولان یک جامعه هم برای اینکه انبیائی مشکلات را حل بکنند بایستی بدانند از چه راه برد های کلانی پیروی بکنند .
خوب حضرت فرمود خداوند انبیاء را فرستاد اولین هدف فرمود که: یُذَکِّرُوهُمْ مَنْسِیَ‏ نِعْمَتِه‏ . خدا انبیاء را فرستاده است تا به مردم یاد آوری کنند نعمت های فراموش شده را. یعنی مدام بایستی مبلغین و بزرگان و رهبران ، مردم را متوجه به نعمت ها کنند. آنها یاد آوری می کنند مذکّر اند ، مردم هم متذکر نعمت باشند.
فایده تذکر به نعمت
خوب حالا توجه دادن به نعمت ها وقتی به قرآن هم نگاه می کنیم می بینیم که رویکرد قرآن هم همین است چند فایده دارد و چند نکته در ذیل اش است.
اولین فایده اش ایجاد روحیه حمد و شکر است. ٍ اعْمَلُوا آلَ داوُدَ شُکْراً وَ قَلیلٌ‏ مِنْ‏ عِبادِیَ‏ الشَّکُور خداوند فرمود ای آل داوود شاکر باشید بندگان شاکر کم اند میگوید عمل شکر بجا بیاورید.
هم شکر قلبی داریم هم شکر لسانی داریم. خلق اهل بهشت همین است . وَ قیلَ‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمین‏. اگر دوست داریم بهشت نقد هم داشته باشیم؛ چون دو نوع بهشت داریم هم بهشت نقد داریم هم بهشت نسیه . بهشت نسیه باید صبر کنیم تا خدا انشالله جانمان را بگیرد باشادی و با پاکی بمیریم برویم بهشت انشاء الله . برای همین است که مومنین مشتاق مرگ اند : مُشْتَاقَهً إِلَى‏ فَرْحَهِ لِقَائِک‏ . چون بهشتی در انتظار آنهاست اما بهشت نقد هم هست نقدش این است که خلق بهشتیان را داشته باشیم . خلق بهشتیان چیست ؟ بهشتیان همش می گویند الحمد لله رب العالمین . بهشتیان خوشنوداند. این توجه دادن به نعمت ها به ایجاد روحیه حمد و شکر، کمک می کند به زندگی زیبا، زندگی شاد، زندگی آرام، زندگی لذیذ. خدا دوست دارد مومنین لذت ببرند از زندگیشان. اینجا قرار نیست رنج روحی داشته باشیم . رنج جسمی عیبی ندارد اما اگر توجه به نعمت ها آن دامنه گسترده ای که قرآن در مورد نعمت ها مطرح می کند اگر توجه به نعمت ها باشد توی متن گرفتاری ها آدم ها لذت می برند . این شادی مال کفار نیست اتفاقا آنها شادی واقعی ندارند این لذت مال آنهایی که غرق در نعمت اند نیست لذت مال همه است شادی مال همه است نشاط مال همه است بویژه مومنین بشرطی که به نعمت ها توجه داشته بشند .
راه افزایش محبت خدا در دل
اگر بخواهیم محبت خدا در دلمان افزوده بشود، راهکارش توجه به همین نعمت هاست. واقعا اگر کسی به ما هدیه می دهد؛ یک سفر می رود یک سوغاتی می آورد ؛ همین که توجه می کند که این آقا متوجه ما بوده، یاد ما بوده است ، چقدر به او اراده مند و علاقه مند می شویم.
طبیعت بشر این است حال اگر کسی به این توجه بکند که خدا لحظه ای او را از نعمت خالی نگذاشته است محبت خدا در دل انسان زیاد می شود آن وقت نماز از سر تکلیف خوانده نمی شود بلکه بخاطر یک ارتباط عاشقانه یک محبی که دوست دارد با محبوبش حرف بزند، خوانده می شود .
فایده دوم توجه و تذکر به نعمت
توجه به نعمت ها برای توبه هم خوب است. در خطبه ۱۸۵ داریم که امیر المومنین فرمود : وَ لَوْ فَکَّرُوا فِی عَظِیمِ الْقُدْرَهِ وَ جَسِیمِ‏ النِّعْمَهِ لَرَجَعُوا إِلَى الطَّرِیق‏ . می گوید اگر مردم در دو چیز تفکر می کردند؛ ۱٫ قدرت عظیم پروردگار ۲٫ نعمت های بزرگ و فراوان پروردگار . همه بر می گشتند .
ثمره ی تفکر در قدرت عظیم و نعمت فراوان پروردگار
تفکر در قدرت پروردگار انسان را خائف می کند از طریق خوف توبه می کند.
تفکر در نعمت های پروردگار انسان را شرمنده می کند از طریق محبت و حیاء و شرمندگی توبه می کند : لَرَجَعُوا إِلَى الطَّرِیق‏، همه بر می گشتند و دست از معصیت بر می داشتند یک مجموعه ای از مناجات های کوتاه هست در مفاتیح که مطلع هستید ، مناجات خمسه عشر ۱۵ مناجات داریم ، در یکی از ان مناجات ها دارد ، به نظرم این تعبیر در شعبانیه یا ابوحمزه هم باشد: إِلَهِی‏ إِنْ‏ أَنَامَتْنِی‏ الْغَفْلَهُ عَنِ الِاسْتِعْدَادِ لِلِقَائِکَ فَقَدْ نَبَّهَتْنِی الْمَعْرِفَهُ بِکَرَمِ آلَائِک‏
می گوید: خدایا اگر غفلت از این ظرفیت استعداد دیدار با تو . اگر این غفلت من را به خواب برده که همه ما یعنی هر کس که حد اقل مثل بنده است یعنی همین جوری ، ما غافلیم از اینکه خدا چه ظرفیتی به ما داده ، خدا خیلی موجود آفریده در این عالم ولی آن موجودی که استعداد لقاء الله دارد یا أَیُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّکَ کادِحٌ‏ إِلى‏ رَبِّکَ کَدْحاً فَمُلاقیه‏ ، اصلا غصه های آدم، بی قراری های آدم هم برای همین است تو اصلا با رنج داری می روی آخرش باید به این برسی و مومن و کافر به این لقاء نائل می شوند منتها برخی خدا را با وجهه أَرْحَمُ‏ الرَّاحِمین‏ ملاقات می کنند و عده ای هم با وجهه أَشَدُّ الْمُعَاقِبِین‏ ، هر کسی خدا را یک جوری ملاقات می کند .
در میان غفلت ها چه چیز بنده را بیدار می کند؟
خوب می گوید خدایا غفلت از این ظرفیت غفلت از این استعداد من را به خواب برده است . اگر این غفلت من را به خواب برده است می گوید یک چیز به من نهیب می زند ، یک چیز من را بیدار می کند آنچیز که انسان رابیدار می کند بیداری نسبت به چه ؟ نسبت به این ظرفیت عظیمی که انسان دارد آنچیزی که بیدار می کند چیست ؟ فرمود: فَقَدْ نَبَّهَتْنِی الْمَعْرِفَهُ بِکَرَمِ آلَائِک‏ ، معرفت به آلاء کریمانه تو مرا بیدار می کند . اینکه قرآن در سوره الرحمن مدام می فرماید: فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبان‏ مستحب است انسان بعدش بگوید:لا بِشى‏ءٍ مِن آلاءِکَ‏ رَبِّ‏ اُکَذِّب‏ . هیچ کدام از نعمت های تو را پروردگارا تکذیب نمی کنم.
جهنّم نعمت است
حتی خدا وقتی عذاب جهنم را می گوید؛ بعد می گوید: فَبِأَیِّ آلاءِ رَبِّکُما تُکَذِّبان. این جهنم هم نعمت است. اگر بهشت به تنهایی بود، آدم شل می رفت سمت بهشت. همینکه ادم از عذاب خدا فرار می کند؛ انگار دو نیرو آدم را می برد به سمت سعادت . جاذبه بهشت و دافعه جهنم این است که ادم فکر کند خدا به من عقل داده انبیاء را فرستاده قرآن هست این همه استعداد داده این نعمت ها این ها برای چیست ؟ اگر قرار بود مثل گوسفند ها باشیم که نیاز نبود به این چیز ها که . توجه به این نعمت های کریمانه پروردگار ، چون اگر نعمت نون و آب بود می گفتیم ما هم مثل حیوانات می چریم ، اما علاوه بر نعمت هایی که خدا در اختیار حیوانات قرار داده است در اختیار انسان نعمت هایی مضاعف قرار داده . مثل نعمت عقل مثل نعمت خود اگاهی مثل نعمت مرگ آگاهی مثل نعمت بی قراری و زیاده خواهی که انسان به کم قانع نیست مثل نعمت قرآن و هدایت و ولایت این ها برای چیست ؟
می گوید این نعمت ها من را بیدار می کند می گوید تو برای لقاء خدا آفریده شده ای. قرآن هم همین را می گوید وقتی می خواهد بگوید بنده خدا باشیم می گوید. یَأَیهَّا النَّاسُ اعْبُدُواْ رَبَّکُمُ الَّذِى خَلَقَکُمْ وَ الَّذِینَ مِن قَبْلِکُمْ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُون* الَّذِى جَعَلَ لَکُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا وَ السَّمَاءَ بِنَاءً وَ أَنزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقًا لَّکُمْ فَلَا تجْعَلُواْ لِلَّهِ أَندَادًا وَ أَنتُمْ تَعْلَمُون وقتی خدا بخواهد بگوید بنده خدا باشید خود را اینگونه معرفی می کند ، می گوید خدایی که شما را آفریده امت های قبل را هم او آفریده خدایی که برای شما زمین را بستر راحت قرار داد، آسمان را مثل یک سقفی برافراشته به یک بناء محکم قرار داد و از آسمان برای شما آب فرود آورد و بوسیله این آب برای شما از میوه ها به عنوان روزی برای شما بیرون آورد . نعمت ها را فراهم کرد بعد می گوید : فَلا تَجْعَلُوا لِلَّهِ أَنْداداً وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُون‏ . هیچ چیز را شریک خدا قرار ندید یعنی وقتی خدا می خواهد خود را معرفی بکند و انسان را قانع کند برای اینکه بنده خدا باشد توجه به نعمت ها می دهد اگر نعمت ها را نشناسیم این نعمت ها را از دست می دهیم استفاده نمی کنیم ، ضرر می کنیم .
توجه به نعمات دیگران، دیدگاهی شیطانی
برای پیشگیری از خسارت ها توجه مدام به نعمت ها هست اگر نعمت ها را امتی نشناسند خود باخته می شوند . مرعوب دیگران می شوند همین اقتصاد مقاومتی که زیر بنای عزت جامعه اسلامی است باز این باید توجه بدهیم مدام امت را به نعمت هایی که خودت داری . کار شیطان غافل کردن ادم ها از استعداد های خودشان و متوجه کردن آنها به سمت نعمت هایی که دست دیگران است برای اینکه ادم ها را ذلیل کندها . اولیاء خدا شما را متوجه به داشته های خودتان می کنند یعمی داشته ها تان را بشناسید از این ها استفاده کنید چرا آقا می گوید نگاه به خارج نداشته باشید نگاه به داخل داشته باشید ؟ این همان است این همان راهبرد انبیاء است در سطح کلانش برای حل مشکلات اقتصادی می گوید به نعمتهای خودتان توجه کنید . نعمت ها فراوان و غیر قابل شمارش است : وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَهَ اللَّهِ‏ لا تُحْصُوها.
بزرگترین نعمت
نعمت ها محدود به نان و آب نیست گاهی ما نعمت های بزرگ را هدر می دهیم خرج می کنیم تا به نان و آب برسیم برای اینکه اسلام می گوید از نظر مادی قناعت کن و نعمت ها را رده بندی کن نکند نعمت های بزرگ را فدای نعمت های کوچک کنی ، نعمت بزرگ ولایت است .
آن را داشته باش همه چیز داری آن را نداشته باش هیچ چیز نداری. اگر کسی پاسخ گوی نعمت ولایت باشد خدا دیگر از نان و آب سوال نمی کند اگر کسی پاسخگوی نعمت ولایت نبود خدا از همه چیز سوال می کند و زیر همه چیز می ماند . جمع بین این آیه ای که می گوید: ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ یَوْمَئِذٍ عَنِ‏ النَّعیم‏

ابو حنیفه می گفت خدا از این نان و آب سوال می کند . اما صادق فرمود خدا کریم تر از این است که از نان و آب سوال کند ، این نعمت ولایت است چون ولایت به شما آموزش می دهد که نعمت ها را چگونه مصرف کنید یعنی اگر کسی واقعا ولایتی باشد دیگر یاد گرفته با نعمت ها ی ریز و درشت چگونه رفتار بکند .
نعمت های ظاهری و باطنی
بنا براین قرآن می گوید نعمت ها هم نعمت های ظاهری است هم نعمت های باطنی است. وَ أَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَهً وَ باطِنَه واقعا بویژه خانم ها توجه داشته باشند فرقی نمی کند همه ی ما ، زندگی شیرین؛ زیر سایه همین است، که هم نعمات ظاهری و هم نعمات باطنی توجه داشته باشیم.
بسیاری از غر زدن ها ، نق زدن ها، افسردگی ها، ناراحتی ها، طلاق ها، دعوا های بی خود بخاطر غفلت از داشته های خود است. هر خانواده ای باید به داشته های خودش توجه کند. هر خانمی باید به آنچه که دارد به همان توجه کند راهش همین است.
دقت کنید این ها آثارش فراگیر است آثار توجه به نعمت ها هم آثار سیاسی دارد هم اقتصادی دارد هم آرامش به ارمغان می آورد دعوا ها را کم می کند مهم تر از همه انسان را از کفران نعمت نجات می هد که خدا تحدید کرده خدا که شوخی ندارد گفته است : لَئِنْ شَکَرْتُمْ‏ لَأَزیدَنَّکُمْ وَ لَئِنْ کَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابی‏ لَشَدیدٌ هم تحدید به عذاب کرده است هم گفته است این عذاب شدید است . نعمت ها محدود نیست . وَ أَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَهً وَ باطِنَه انهایی که روح هایشان مثل کودکان است آنهایی که فکرشان پایین است نعمت ها را خلاصه در همین ظواهر می بینند. آنهایی که فرهیخته اند رشد کردند، سطحشان بالاتر است، نعمت هارا محدود به همین ها نمی دانند .
هم واسطه ها را ببین هم در واسطه ها نمان
نکته دیگر قرآن و همچنین در نهج البلاغه دارد به ما توجه می دهند یادت باشد نعمت ها از خداست هم واسطه ها را ببین هم در واسطه ها نمان . هر دو مطلب را باهم تذکر دادند هر فرزندی باید واسطه را که پدر است ببیند از واسطه تشکر کند. اما در واسطه نماند بداند از خداست . هر همسری باید واسطه که شوهرش هست واسطه را ببیند از او تشکر بکند، ولی در واسطه نماند. بدانید که نعمت ها از خداست و همینطور آقایان ، نعمت هایی که از خانم هاشان بهشان می رسد یادشان باشد همه چیز از خداست .
تفکر قارونی در مواجه با نعمت
تفکر قارونی ، قارون اون انقلابی از قوم بنی اسرائیل که بواسطه ثروت هایی که گیرش آمد در برابر موسی قرار گرفت ، قرآن اصرار دارد بگوید قارون از فرعونیان نبوده است. إِنَّ قارُونَ‏ کانَ مِنْ قَوْمِ مُوسى‏ مثل الآن که نیست ضد انقلاب هایی که انقلابی بودند بخاطر پولدار بودنشان . قارون خدا بهش گنج داد گنجی که خداوند می گوید کلید آن گنج ها را مرد های قوی حمل می کردند. ببینید چه بوده است . بعد به قارون گفتند: لا تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لا یُحِبُّ الْفَرِحین‏ خوشحال نباش، خداوند سرمستان را دوست ندارد. خوشحالی ناشی از نعمت بده ، سرمست می کند ادم را.
اگر کسی نعمت می بیند خوشحال می شود، از این جهت که خدا به او لطف کرده، عیبی ندارد . اگر کسی از خدا غافل است این نعمت منهای یاد خدا او را شاد می کند؛ قرآن به او می گوید شاد نباش ، ان الله لا یحب الفرحین .
بعد به قارون گفتند وَ ابْتَغِ‏ فیما آتاکَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَه ببین موجودی ات چیست دارایت چیست ؟ ما اتاک الله؟ ما آتاک الله فقط پول نیست سلامتی هم هست همسر هست فرزند هست، آبرو هست، امنیت هست، خیلی چیز ها هست ما آتاک الله عام است. با این ما آتاک الله، دار الآخره را طلب کن . وَ لا تَنْسَ نَصیبَکَ مِنَ الدُّنْیا قارون چی جواب داد ؟ قارون گفت : قالَ إِنَّما أُوتیتُهُ عَلى‏ عِلْمٍ‏ عِنْدی‏ کفران نعمت یعنی همین؛ یعنی نعمت ها را به خود منصوب کردن. یعنی من با علم خودم بدست آوردم . اینکه قرآن می گوید: إِنَّ الْإِنْسانَ لَیَطْغى‏* أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى‏ طغیان از همین جاها شروع می شود اینکه آدم خدا را فراموش کند، نعمت ها باید محبت خدا را در دل ما زیاد کند نه اینکه ما را از خدا غافل کند . و عمدتا ما هم همینگونه هستیم ها ، به زبان نمی گوییم اما نتیجه اش همین است .
بلا نعمت است
ما وقتی وضعمان بهتر است غافل تر می شویم وقتی خدا گوشمان را می گیرد می تاباند ، نعمتی را از ما می گیرد مثل نعمت سلامتی چه سلامتی خودمان چه سلامتی همسرمان چه سلامتی فرزندمان آن موقع دست به دعا بر میداریم آن موقع حال خوشی بدست می آوریم . اینکه ما در هنگام گرفتاری و از دست دادن نعمت ها حال معنویمان بهتر می شود پیداست لیاقت نعمت نداریم ، نعمت ما را طاغی کرده بود با اینکه امیرالمومنین می گوید آنکسی که در بلاست احتیاج اش به دعا بیشتر نیست از کسی که در رفاه است اما مطمئن نیست که نعمت را از او می گیرند یا نمی گیرند مطمئن نیست که بلا به سراغ او می آید یا نمی آید . می گوید همه احتیاج به دعا دارند به شدت در همه حال . چون در رفاه هستیم اما حسابی ندارد کی از ما رفاه را می گیرند حسابی ندارد کی بلا را می فرستند. اما ما چون با نعمت ها آرام می شویم، خاطر جمع می شویم نعمت ها بتمان می شود. در نعمت ها دیگر سرمست می شویم خدا را فراموش می کنیم و حالا ببینید وقتی خدا توی گوش آدم می زند ما را مریض می کند بچه مان را مریض می کند مشکل درست می کند . آنوقت یکم دلمان می شکند اشکمان جاری می شود.
بینید این چه نعمتی است لذا در نهج البلاغه داریم که امیر المومنین فرمود: اللَّهُمَّ لَکَ الْحَمْدُ عَلَى‏ مَا تَأْخُذُ وَ تُعْطِی‏ حمد برای خداست نسبت به نعمت هایی که از من گرفت و نسبت به نعمتهایی که داد . حمد در بلا مقدم است بر حمد بر عطی پروردگار . چرا؟ چون بلا هم یک نوع عطی است ، بلا یک مقدمه ساز زندگی معنوی است زندگی بدون اشک در پیشگاه خدا چه ارزشی دارد ؟ زندگی بدون تضرع در پیشگاه خدا چه ارزشی دارد ؟ ما انسانیم اینجا که طویله که نیست ما حیوان نیستیم. اما گاهی ادم حیوان می شود . ادم غافل می شود، همه چیز را گم می کند خدا را فراموش می کند خودش را گم می کند نمازش را زورکی می خواند از نمازش لذت نمی برد . نماز بر او بار سنگینی می شود : إِنَّها لَکَبیرَهٌ إِلاَّ عَلَى‏ الْخاشِعین‏ خوب ما خشوع نداریم نماز سنگین است. خدا می زند توی گوشمان خاشع می شویم و خداوند می گوید نماز سبک می شود . اگر خدا زد توی گوش به هر طریقی و خاشع شدیم بدانیم نعمت است اصلا خدا آن نعمت است . ما استفاده کردیم یا نه ؟ اگر خاشع شدیم معلوم است که از این بلا استفاده کردیم.
نعمت ها برای فخر فروشی نیست
لذا قرآن می گوید نعمت ها را به زبان بیاورید ولی می گوید نعمت رب : دو جور است ها ، یک وقت یک کسی مبل می خرد پرده هایش را عوض می کند مدل ماشینش را عوض می کند هی مثل بچه ها می خواهد به رخ دیگران بکشد و می خواهد اینگونه اثبات کند شخصیتش را . این بد است . اما خدا به کسی یک نعمتی داده است از باب شکر و از باب امید و از باب افزایش محبت خدا در دل ها . می گوید خدا به من لطف کرد . ناباورانه لطف کرد از انجایی که فکر نمی کردم به من نعمت داد . اینکه می گوید : اما بنعمت ربک فحدث : برای اینکه وظیفه ماست ایجاد امید کنیم . کار شیاطین ترساندن است ، شیطان چه می کند ؟ قران گفته است : الشَّیْطانُ یَعِدُکُمُ‏ الْفَقْر . بعد وقتی از فقر ترسیدند، ازدواج نمی کنند و وَ یَأْمُرُکُمْ بِالْفَحْشاءِ کی شیطان امر به فحشاء می کند؟ وقتی از فقر بترساند کار شیطان ترساندن است کار اولیاء خدا ایجاد امید است .
لذا بزرگتر ها باید همیشه خاطرات شیرین گشایش را بگویند . نمی گوییم . خدا برای ما گشایش ایجاد کرده است . یعنی یک زمانی بوده است زن نداشتیم هیچی نداشتیم . می بینیم زن امد فرزند آمد نعمت بعدی امد نعمت بعدی امد نعمت بعدی امد . این ها را باید بگوییم ما .این ها را که می گوییم توکل جوانان قوی می شود اعتماد به خدا افزایش پیدا می کند .
به نعمت ها خیره نشوید
بعد نکته ای دیگر که قران می گوید همچنین در دعاها هست هچینین در نهج البلاغه هست این است که: به نعمت ها خیره نشوید چرا که چشم دلتان کور می شود .
وَ إِنَّمَا یَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْیَا بِعَیْنِ الِاعْتِبَار مومن نگاه نمی کند به دنیا اگر هم نگاه کند به چشم عبرت نگاه می کند . مومن به نعمت خیره نمی شود به صاحب نعمت توجه می کند خدا به پیامبر می گوید : لا تَمُدَّنَ‏ عَیْنَیْک‏ خیره خیره به دارایی های دیگران به ثروت خیره نشو .
کودکانه با نعمت برخورد نکنیم
شما اسباب بازی را برای بچه می گیرید بچه سرش گرم می شود و شما را اصلا فراموش می کند . برای اینکه کودکانه با نعمت ها برخورد نکنیم باید این نعمت ها ما را متوجه خدا بکند . لذا در دعای مکارم هست : این دعا را حفظ کنید: اللهم أَغْنِنِی‏ وَ أَوْسِعْ‏ عَلَیَّ فِی رِزْقِکَ، وَ لَا تَفْتِنِّی بِالنَّظَر چه دعای جامعی است. اول می گوید خدایا دلم را بی نیاز کن . چون میلیاردر هایی هستند که دلشان بی نیاز نیست. و ائل غنای باطنی بعد می گوید روزی را وسیع کن . عیبی ندارد یک کسی ثروت بیشتر بخواهد افزایش رزق را بخواهد بعد آفتش را هم مراقبت می کند : و لاتفتنی بالنظر – مرا با نگاه کردن به فقتنه نیاندازد : این نگاه یا نگاه ماست یا نگاه دیگران است هر دویش بد است. اگر من خیره بشوم به نعمتم و این بت من بشود این بد است این فتنه است این عذاب است . اگر دیگران به نعمت من خیره بشوند آنها حسودیشان می شود آنها نا امید می شود از زندگیشان . دیگران هم به نعمت ما خیره نشوند. ما نه بت خودمان بشویم، نه بت دیگران. نعمت ما نه بت برای ما بشود، نه برای دیگران.
لذا امیر المومنین فرمود: وَ مَنْ‏ أَبْصَرَ بِهَا بَصَّرَتْهُ وَ مَنْ أَبْصَرَ إِلَیْهَا أَعْمَتْه‏ دنیا یک عده ای را بینا کرد یک عده ای را کور کرد . این کارکرد دوگانه دنیا که عده ای را کور می کند و عده ای را بینا می کند بخاطر نوع مواجهه است .
انهایی که به دنیا نگاه کردند کور شدند ، آنهایی که با دنیا نگاه کردند دنیا انها را بینا کرد . به نور افکن نگاه نکنید با نور افکن ببینید هدف را ببینید به نعمت ها خیره نشوید نعمت ها را وسیله رسیدن به هدف قرار دهید . این توجهه و تذکری که داده اند .
بی ثباتی نعمت ها
مطلبی دیگر ، تذکر داده اند یادتان باشد نعمت ها ثبات ندارد . دلبسته نعمت ها نشوید یک جوری زندگی کنید که اگر نعمت را از شما گرفتند زندگیتان به هم نپاشد و زندگی تان از هم نریزد چقدر مهم است . خدا می خواهد مومن ثابت و استوار باشد اهل استقامت باشد برای اینکه اهل استقامت باشد برای اینکه در دینش قوی باشد برای اینکه شیطان نتواند زندگی او را در هیچ شرایطی متزلزل کند و دینش از دست برود ، می گوید تکیه گاهت را نعمت قرار نده . نعمت ها را ببین ازش استفاده کن ولی دلبسته به نعمت ها نشو .
با نعمت ها آرامش پیدا نکن با خدا آرامش پیدا کن. بگو :اللَّهُمَ‏ اجْعَلْ‏ نَفْسِی‏ مُطْمَئِنَّهً بِقَدَرِک‏ نگو : مُطمَئِنّتاً بِنِعَمِک . با نعمت آرامش پیدا نکن نعمت آرامشت را بهم می زند دنیا دنیای بلاست در آن ثبات نیست فراز و فرود دارد. می گویند بعد از نماز این آیه را بخوانید : چند آیه هست که توصیه به خواندن بعد از نماز شده است یکی از این آیه ها این است : قُلِ‏ اللَّهُمَ‏ مالِکَ الْمُلْکِ تُؤْتِی الْمُلْکَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْکَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِیَدِکَ الْخَیْرُ إِنَّکَ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدیر یعنی ما باید به خدا بعد از هر نماز بگوییم تو مالک الملکی ، ملک را به هر کس بخواهی می دهی و از هر کس بخواهی می گیری. پس خدا اهل نزع ملک و نزع نعمت است خودت را آماده کنی راهش این است که ادم دلبسته نشود . دلبستگی به نعمت عذاب می اورد . عذاب است .عذاب روحی . شکنجه . چون تا ندارد مثل بچه ها گریه می کند . دارد نگران از دست دادنش است . و برای حفظ نعمت بعضی ها به هر پستی و ذلت و در یوزگی تن می دهند.
راه عزت پایدار
اگر مومنین بخواهند عزتشان پایدار باشد، فقط در برابر خدا سر خم کنند باید دل بسته به نعمت ها نباشند . دادن نعمت آزمایش است گرفتنش هم آزمایش است و اگر خدا نعمت گرفت یادش باشد یک کاری کرده است . اینکه شب های جمعه در دعای کمیل می خوانیم: اللَّهُمَ‏ اغْفِرْ لِیَ‏ الذُّنُوبَ‏ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَم‏ در روایت داریم چند چیز عامل تغییر نعمت است یکی از آن ها بغی است . بغی علی الناس نعمت ها را تغییر می دهد . ظلم . ظلم به پدر ظلم به مادر ظلم به همسر . ظلم آقا ! درِ خانه ی مردم پارک کرده است می گفت آقا ماشین آمده در خانه ما پارک کرده . گشتم مریضم هم داشتم پیدایش کردم . حالا که آمده بعد از کلی درگیری می گویم چرا اینکار کردی می گوید : مگر کوچه را خریده ای ؟ آقا من را معطل کرده ای در خانه ی من پارک کرده ای جلو عبور من را گرفته ای ، ظلم . می گویند سد معبر عمر کوتاه می کند مواظب بغی باشیم . ظلم به انحاء گوناگون موجب تغییر نعمت است . ترک الشکر و کفران النعم . فرمود موجب تغییر نعمت است . اگر می گویی اللَّهُمَ‏ اغْفِرْ لِیَ‏ الذُّنُوبَ‏ الَّتِی تُغَیِّرُ النِّعَم‏ یکیش همین است باید مواظب باشی اهل کفران نعمت نباشی جالب است چیز هایی که خیلی عجیب است فرمود: وَ الزَّوَال‏ عَنِ‏ الْعَادَهِ فِی الْخَیْر اگر کسی دست گشاده داشته است مردم به او امید داشتند اهل خیر بوده است کار راه انداز بوده است بعد از مدتی دست از این کار ها بر می دارد فرمود خدا هم عادتش را تغییر می دهد . خدا پ نعمت ها را می گیرد ها ولی اگر گرفت هم آزمایش است هم بدانیم که یک کاری کردیم . ولی خوب گرفتن نعمت خودش نعمت است برای چه ؟ برای اینکه نعمت معنوی است و انسان را به خود می اورد .
نعمت ها ملاک سعادت نیستند
مطلب اخر این است که نعمت ها را ملاک سعادت ندانیم و به فقرا به دید تحقیر نگاه نکنیم .فرمود :فَلَا تَعْتَبِرُوا الرِّضَى وَ السُّخْطَ بِالْمَالِ‏ وَ الْوَلَد اگر خدا به یک خانواده ای فرزند نداد فکر نکنید آنها در پیشگاه خدا شأن کمتری دارند اگر بعضی ها می دوند نمی رسند وضع مالی شان خوب نمی شود فکر نکنید انها شأن کمتری دارند . امیر المومنین می فرماید اگر وضع مالیتان خوب است این را معیار شأن بالا و تقرب به خدا قرار ندهید. رضایت خدا را از طریق نعمت نسجنید چون دارد آزمایشتان می کند . سلیمان وار به نعمت ها نگاه کنید که فرمود : هذا مِنْ فَضْلِ‏ رَبِّی‏ فضل یعنی من مستحق نیستم.
چرا شامل سلیمان شد شامل کس دیگری نشد ؟ چون خدا اراده کرده است او را اینگونه آزمایش کند : لِیَبْلُوَنی‏ أَ أَشْکُرُ أَمْ‏ أَکْفُر امیر المومنین فرمود : جَهْلًا بِمَوَاقِعِ‏ الْفِتْنَهِ وَ الِاخْتِبَارِ فِی مَوْضِعِ الْغِنَى وَ الِاقْتِدَا این بحثش را به مناسبت بحث آزمایش چون مفصل بود دیگر تکرار نمی کنیم .
راه دیدن نعمت ها چیست؟
مطلب دیگر اینکه راه دیدن نعمت ها چیست ؟ نمی داند ادم نا امید می شود افسرده می شود این گرفتاری هایی که در اجتماع هست اگر جزو مسئولین سیاسی اند همش دلشان به غرب خوش است دوست دارند با ارتباط ذلیلانه گره گشایی کنند چه کار کنند که نعمت ها را ببینند و امیدوار به پروردگار بشوند ؟ قرآن می گویند به زیر دست هایتان نگاه کنید . امیر المومنین می گوید ببینید . گرفتار تر از خودتان را ببینید . در مسائل مادی به بالا دست ها نگاه نکنید . فرمود : وَ أَکْثِرْ أَنْ تَنْظُرَ إِلَى مَنْ فُضِّلْتَ‏ عَلَیْه‏ فرمود : زیاد به زیر دست ها نگاه کنید .این زیاد خیلی مهم است . حالا ما باید راهکار های عملی اش را هم پیدا کنیم . راهکار عملیش این است که خانه فقرا برویم . راهکار های عملی اش این است که این توفیق را پیدا کنیم امکاناتی مواد غذایی هدایایی بگذاریم داخل ماشینمان یک کسی هم به ما بگوید این چند خانه نیاز مند اند برو با خانواده تان خودتان نه این که بدهید یک نفر این کار را بکند یعنی خیریه ها اگر می خواهند کارشان چند بعدی اثر بگذارد باید واسطه نباشند خودشان بگیرند بلکه آدرس بدهند ما مستقیما با فقرا ارتباط برقرار بکنیم هم ثواب انفاق را داریم هم توجه پیدا کردیم به کسانی که سطحشان پایین تر است به این وسیله یاد نعمت های خودمان افتادیم و خانواده مان اینگونه تربیت شده خیلی از دعواها مال همین است که یک وقت یک خانمی یک آقایی یک خانواده ای می روند جایی که ده برابر آنها ثروت دارند خدا نکند آنها بی تربیت هم باشند ثروتشان را به رخ اینها بکشند این ها را تحقیر کنند این خانم از ان جلسه که برگردد نا امید است از زندگی اش ناراحت است . خوب این مرد هوشمند نبود . یا بچه نا امید می شود . این پدر مادر هوشمند نبودند از این راهکار استفاده نکردند این راهکار می گوید چه؟ می گوید بروید به فقرا سر بزنید فقرا را زیاد ببینید روحتان لطیف می شود . یاد دارایی های خودتان می افتید این راه دیدن نعمت هاست.
حالا ببینید تلویزیون چه جنایت هایی می کند نا خواسته . ما چه تناقض هایی داریم . برای درآمد بیشتر هی تبلیغ می کنیم یک طوری که طرف فکر کند چون این کالا را ندارد دیگر هیچ چیز ندارد .گیرم که آن در امد را بخواهیم صرف فرهنگ صحیح بکنیم . از آن ور آباد می کنیم از آن طرف خراب می کنیم .همینطوری است دیگر . که حالا صرف ترویج فرهنگ صحیح هم نمی شود شهرداری پول می خواهد که بعد عکس شهدا را بزند درست ؟ از آن ور بعد بیلبورد های تلویزیون های بزرگ مدام تبلیغ می کند خوب اگر این تبلیغات باشد این ها تناقض است . این تناقضات است که مردم را کشته است . حالا راهکارش چیست ؟
راهکارش دست خودمان هست دست رابطه خودمان هست اراده خودمان هست ارتباطات را دقت کنیم . حداقل به اندازه ای که با پول دار تر از خودمان ارتباط داریم ارتباط با فقرا هم داشته باشیم . ارتباط با فقرا بسیار سازنده است اصلا در حدیث معراج داریم که خودتان را به فقرا نزدیک کنید اصلا خدا می گوید محبت به من محبت به فقرا است : و تقرب الیهم ، نزدیک فقرا بشوید . احسان مستقیم . این خیلی تاثیر دارد . خداوند هم کارش همین است به پیامبر می گوید : أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتیماً فَآوى‏* وَ وَجَدَکَ ضَالاًّ فَهَدى‏* وَ وَجَدَکَ عائِلاً فَأَغْنى‏ ببینید خدا دوران فقر را دوران گرفتاری را دوران یتیمی را به رخ می کشد . باید ببینیم . تعریف الاشیاء باضداد ها . ضدش را آدم ببیند بعد این نعمت را می شناسد . ثواب عیادت بیمار بخاطر همین است . عیادت بیماران فقط برای بیماران خوب نیست برای ما هم خوب است . سرکشی به فقرا فقط برای آنها خوب نیست . مشکل مالی فقرا را برطرف می کند و مشکل معنوی ما را . مشکل گرفتگی بیماران را، عیادت از بیماران حل می کند و مشکل دل گرفتگی معنوی ما را . یاد نعمت های خدا می افتیم دیگر . وَ اذْکُرُوا نِعْمَتَ‏ اللَّهِ‏ عَلَیْکُم‏ (خدا می گوید یاد نعمت ها باشید ) إِذْ کُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَیْنَ قُلُوبِکُم‏ وحدت نعمت بزرگی است ولایت نعمت بزرگی است و از آن طرف مضمت شده است همنشینی با پولدار ها فرمود یکی از چیز هایی که دلمردگی می آور دهمنشینی با پولدار هاست مگر دیگر ان پولدار چقدر مومن باشد که وجودش انسان را یاد خدا می اندازد که هستند اینچنین افرادی البته . اما ما نباید اشتیاق داشته باشیم .در حکمت ۱۵۰ نهج البلاغه داریم امیر الومنین فرمود نباش از آنهایی که : اللَّهْوُ مَعَ‏ الْأَغْنِیَاءِ أَحَبُّ إِلَیْهِ مِنَ الذِّکْرِ مَعَ الْفُقَرَاء آن هایی نباش که : چرت و پرت بگویند با پولدار ها ، برایشان خیلی شیرین است ولی با فقرا ذاکر باشند برایشان جذبه ندارد این نشان این است که طرف پول پرست است نعمت پرست است . پول پرستی بد است نعمت پرستی بد است .
قانع بودن به وضع موجود
بلاخره این راه برد انبیاء است امیر المومنین توجه می دهد می گوید انبیاء نعمت های فراموش شده را به یاد می اندازند . اینی هم که باد مدام قبل از انقلاب را گفت برای همین است .
آرمان ها را باید گفت تا قانع نشویم به وضع موجود . قبل از انقلاب را باید بگوییم تا نا امید نشویم .
یک زمانی خاندان پهلوی اینجا حاکم بودند چادر از سر مادربزرگ های ما برداشتند مجالس روضه خوانی را ممنوع می کردند امام آمد تاج و تخت او را بهم زد و عده ای متاسفانه سر این سفره نشستند و متاسفانه نیش می زنند نق می زنند غر می زنند و عیب ها را بزرگ می کنند نا امیدی چیز بدی است اینکه یک کسی بعد یک جوری تبلیغات بکنیم بگوییم آن ایام بهتر بود یک چیز بدی است واقعا دوران طاغوت بود اما این که الان بگوییم وضعمان بد است هم چیز بدی است اصلا منتظر امام زمان کسی است که به وضعیت موجود قانع نیست هزار و یک عیب دارد جامعه ما ولی ما باید متوجه باشیم دوران جاهلیت را امیر المومنین و قران به رخ مسلمان ها می کشد ما هم باید دوران زمان شاه را همین کشور های اطرافمان که هنوز طاغوت بر آنها حاکم است آنها را باید نشان بدهیم به همدیگر برای اینکه نا امید نشویم . آرمان ها را ان حکومتی که امام زمان برقرار می کند و ما منتظرش هستیم ان را باید نشان بدهیم تا قانع نشویم . قناعت معنوی بد است قناعت مادی خوب است .
دعای پایانی جلسه
خدایا به حق محمد و ال محمد به حق محمد و آل محمد تو را ده مرتبه قسم می دهیم نسئلک و ندعوک باسمک العظیم الاعظم الاعز الاجل الاکرم یا الله .
فرج مولامان امام زمان را نزدیک بگردان .
دعاهای امام زمان در حق رهبرمان در حق کشورمان در حق جوانان مان در حق همه جمع حاضر مستجاب بگردان
خدایا ما را از یاوران مخلص امام زمان از مدافعان مخلص حریم امام زمان قرار بده
خدایا ما راه از اهل شکر نعمت قرار بده
خدایا ما را از اهل کفر نعمت نجات بده . خدایا دل های ما را از نفاق کینه عداوت حسادت عجب و کبر غرور پاک بگردان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *